Suszenie mleka

W nowoczesnej technice stosuje się również utrwalanie mleka przez suszenie, a mianowicie wstępne ogrzanie mleka do temperatury 88°C z 3—5-minutowym przetrzymaniem w tej temperaturze, po czym następuje rozpylenie i wysuszenie. Trwałość tak przygotowanego proszku jest znacznie większa i przy przechowywaniu przez okres 6—12 miesięcy w umiarkowanych temperaturach nie traci on nic na smakowitości, wartości odżywczej białek oraz zawartości witamin A i C.

 Przeciętny skład chemiczny mleka różnych zwierząt oraz mleka kobiecego

Rodzaj mleka

Składniki mleka, %

woda

sucha masa

tłuszcz

kazeina

albumina globulina

laktoza

inne związki organiczne

popiół

Krowie

87,7

12,3

3,4

2,5

0,6

4,8

0,2

0,7

Owcze

82,2

17,8

6,5

4,5

1,2

4,5

0,2

0,9

Kozie

86,8

13,2

4,0

2,9

0,7

4,6

0,2

0,8

Klaczy

90,3

9,7

1,0

1,3

0,7

6,2

0,1

0,4

Kobiece

87,6

12,4

4,1

1,2

1,2

6,9

0,2

87,2

12,8

4,5

0.4

0,7

6,8

0,2

0,2

 

Warunkiem jest unikanie wilgoci przy przechowywaniu, gdyż jeśli zawartość wody w proszku mlecznym przekroczy 5%, zachodzą zmiany obniżające smakowitość i wartość odżywczą. Pojawia się brunatny kolor, będący wynikiem reakcji lizyny białek z laktozą, przy czym lizyna staje się nieprzyswajalna.

Bardzo wygodna w użyciu, zwłaszcza do ubijania, jest sproszkowana śmietana. W technologii przygotowania tego produktu zamiast tłuszczu mlekowego wprowadza się odpowiednie składniki tłuszczów roślinnych.

Przez homogenizację otrzymuje się odpowiednią emulsję poddaną suszeniu metodą rozpyłową. Otrzymuje się produkt sypki o zawartości tłuszczu od 30 do 80% w suchej substancji.

Innym produktem wygodnym w użyciu, zwłaszcza w turystyce, jest sproszkowany ser twarogowy. W normalnych warunkach zwykły twaróg można przetrzymać 2—5 dni.

Izolaty i teksturowane białka mleka są szczególnie predysponowane do uzupełniania białek roślinnych egzogennymi aminokwasami i do zastępowania produktów mięsnych z trzech zasadniczych względów:

1)    opłacalności ich produkcji,
2)    wysokiej wartości odżywczej i braku jakichkolwiek substancji toksycznych,
3)    korzystnych walorów organoleptycznych (smak, zapach).

Dotychczasowe próby wykorzystywania białek mleka w postaci kazeinianu sodu ustępują miejsca białczanom sodu lub wapnia zawierającym w swym składzie wszystkie rodzaje białek mleka, zwłaszcza występujących w postaci teksturatów.

Smak mleka gotowanego pochodzi głównie od denaturacji albuminy i P-globuliny, z których odszczepia się część grup SH i wydziela siarkowodór, oraz reakcji białka z laktozą (cukrem mlecznym) i powstałych tzw. związków Maillarda.